Ü

lkemizin bağımsız sanat platformu gün geçtikçe daha zor koşullar altında yoluna devam ediyor. Kültür – sanat dünyasına yapılan kısıtlamalar, ülke gündeminin zor şartlar doğurması, oluşumlarda izlenilen çarpık yapılanmalar, eser ve sanatseverin buluşmasını oldukça zorlaştırdı.

Artık sanata ulaşmak ve yaymak, hiç olmadığı kadar zor, bu soruna çözüm üretmek ise belki de problematiğin en sıkıntılı tarafı. Murat Kılıkçıer (In Hoodies) ise yeni projesi “Offbeat” ile sanat dünyasında yaşanan bu büyük sıkıntıya bir çözüm sunuyor. Müzikten fotoğrafçılığa kadar uzanan alanlarda üretim yapan 140’ı aşkın değerli sanatçıyla oluşturduğu Offbeat, sanatı prosedürsüz ve basit bir şekilde sanatseverlerle buluşturmayı amaçlayan bir platform. Bu değerli projenin detaylarını ve amacı, birinci ağızdan dinlemek için Murat Kılıkçıer’e sorduk

Offbeat’in kuruluş dönemini kısaca anlatabilir misiniz? Fikir ne zaman ortaya çıktı, kimlerle geliştirildi?

Geçtiğimiz seneden beri üzerinde düşündüğüm bir fikirdi. Pek çok kez etrafımdaki insanlara anlatmaya çalışmıştım. Müzik ve genel anlamda sanatla ilgili alanlarda gözlemlediğim sorunların ittiği bir düşünce temelde. Bir süre beklemek zorunda hissettim kendimi, çünkü Offbeat’in sadece benimle ilgili ya da kendi çıkarım için oluşan bir platform gibi algılanmasını istemedim. In Hoodies adıyla yaptığım şeylerin biraz daha oturması, düşünülebilecek diğer şeyleri giderebilir artık sanıyorum. Aynı sebeplerle Offbeat’in sosyal medya hesapları yok, sistemi idare eden kişilerin isimleri yok. Sadece farklı alanlarlarda insanların ürettiklerine ulaşılabilen ve bu kişilerle birlikte paylaşım amaçlayan bir mekanizma olarak var olacak Offbeat. Düşünceyi yaratan ilk kıvılcım aynı temel sorundan kaynaklı aslında. Eser ve üreten ile, onlarla ilişkiye geçen kişi arasında pek çok prosedür, kişi, yapı ve bileşen var. Bunu daha doğrudan hale getirebilir miyiz, insanlar sevdiği müzikle daha kolay buluşabilir mi? Bu olurken müzikle diğer formlar birleştirilebilir mi? Bunu belli bir insanın ya da bir grup kişinin kişisel beğenisine, tanıdıklık gibi ilişkilere, popülerlik gibi kaygılara emanet etmeden nasıl sağlayabiliriz?

Bu sürede pek çok insanla konuştum, yazıştım, fikri anlatmaya çalıştım. Sanırım sadece geçen hafta 200 kişiyle yazışmışımdır. Hem fikrin oturmasında, hem yapının oluşmasında Artemis Günebakanlı’nın çok desteği oldu ama dediğim gibi yaklaşık bir yıldır insanların aktardığı sorunlar ve çözüm önerilerinin birleşimi aslında bu yapı. Aynı şekilde hiç yüz yüze görüşmemiş, tanışmamış olsak da, Da Frogg ve Beton Orman’ın, David Onat’ın benim bilmediğim kişilere projeyi iletme anlamında çok destekleri oldu. Yine Mehmet Emin Sinan benim iletişimim olmayan bazı gruplara ulaştı. Platform eserlerini paylaşan herkesin yarattığı bir yapı. Herkesin aynı heyecanı duymasını beklemek mümkün değil ama fikri anlattığımda büyük çoğunluk çok destekleyici yaklaştı. Tabii neden bu sitenin hiçbir şekilde gerçekleştirilemeyeceğini, neden böyle bir birlikteliğin imkansız olduğuna yoğunlaşanlar da oldu. Özellikle görsel disiplinlerde üretimi olan insanlar büyük bir içtenlikle destek oldular. Gruplar ve müzisyenlerle benzer iletişim kurmak biraz daha zor bir süreç oldu diyebilirim.

Sonuçta su alan bir gemide herkes başka bir çatlağa elini uzatıyor. Birlikte onarıp, karanlığın içinde gemiyi ilerletmeye çalışıyor. Sitenin ya da fikrin kendisi hiçbir şey aslında. Site içindeki sanatçıların eserleri ve onları üretenlerin emekleri bu devasa ses ve renk galerisini oluşturdu. Her geçen saat daha da genişliyor bu galeri.

Offbeat sanatçıları arasında yerli sahnenin en büyük isimleri dahil olmak üzere bir çok değerli sanatçı görüyoruz. Bu güçlü kadro ile yanlış giden bir şeyleri düzeltmeyi mi hedefliyorsunuz?

Böyle görmeniz çok değerli çünkü bence sadece basit bir site olan Offbeat’in yapısındaki en tanımlayıcı ve güçlü belirleyenlerden birisi üreten ve paylaşan herkese, her üretime eşit mesafede olması. Geniş dinleyici kitlesine sahip grup ve müzisyenlerle, yeni kurulmuş liseli bir punk grubunun ya da müziğini metroda paylaşan bir müzisyenin aynı yüzeyde buluşması. Bilinir bir illüstratörün güzel sanatlara yeni başlamış çok yetenekli bir öğrenci ile beraber olması ya da yıllardır profesyonel fotoğrafçı olan kişiler ile, 18 yaşında fotoğraf makinesiyle harikalar yaratan gençlerin yan yana olabilmeleri.

Bunun sadece etkinlik yapmak anlamında değil, sisteme iletilecek mesajlarla, tecrübelerin, mevcut sorunların ve çözüm önerilerinin paylaşılması anlamında da faydalı olabileceğini sanıyorum. Kısaca evet, amaç biraz da tıkalı görülen, paylaşımı zorlaştıran yapıları aşmak. Yanlış giden, her gün hepimizi yıpratan şeyleri uzun uzun anlatmaya gerek yok sanırım. Farklı sesler ve daha çok renkle etrafımızı kaplamanın, bir arada daha çok üretip paylaşmanın yapılabilecek en iyi şey olduğu düşüncesi var bu çabada. Hem yaşadığımız yerde ne kadar çok ve ne kadar müthiş üretimler olduğunu sade, basit bir platformda gösterebilmek, hem bu muazzam üretimleri paylaşmadaki doğrudanlığı koruyarak, başka mekanizmalara dayanmadan birliktelik yaratabilmek hayali Offbeat.

Hazırda herhangi bir projeniz var mıdır? Var ise biraz açıklayabilir misiniz?

İstanbul, Antalya ve Bursa’da alternatif alanlarda kapsamlı etkinlik düşünceleri olduğunu biliyorum ama tam netleşmeden söylemem yanıltıcı olur sanırım. Tüm öneriler, yer ve etkinlik nitelikleri belirlendikten sonra öncelikle sistemdeki sanatçılara iletilecek. Tabii sitedeki sanatçıların da benzer çağrılar yapması mümkün. Önerinin bilindik anlamda konser alanına ilişkin olması zorunluluğu ya da böyle bir sahnede olmasına dair bir engel yok.

Sitede de anlatıldığı gibi her alanın sanat paylaşılabilecek bir yüzey olabileceği düşüncesi ile önerilen yerler, bilindik anlamda sahne/konser alanları olabileceği gibi garaj, depo, çocuk parkı, ev, kafe, baraka, barınak, han, terk edilmiş bina, okul, çocuk esirgeme benzeri kurumlar, huzur evleri, sergi alanları gibi alternatif alanlar da olabilir. Diğer tarafta sanatçıların isterlerse kendi etkinliklerini de başka grup ve sanatçılarla birlikte hareket etmek için site üzerinden iletmesi mümkün. Örneğin küçük bir turne planlayan bir grup, eğer isterse sistemdeki diğer müzisyenlere bunu ileterek aynı araçla seyahat etmeyi, ekipman paylaşmayı, farklı konaklama seçeneklerini değerlendirebilir hale gelebilir. Aynı şekilde, dinleyici kitlesi anlamında Türkiye’nin farklı yerlerine gidebilen bir müzisyen, paylaşma isteği varsa, belki daha önce hiç bilmediği ve sistemde gördüğü başka bir müzisyene kendisine katılmasını önerebilecek. Site ziyaretçilerinden öneri geldiğinde ise işleyiş kısaca şöyle; sistem öneren kişiyle iletişime geçiyor ve önerdiği etkinliğin niteliğini anlamaya çalışıyor.

Nerede, ne şekilde, nasıl bir etkinlik düşünülüyor, herhangi bir yere yardım için mi, bütçeli bir etkinlik mi, bildiğimiz anlamda bir konser alanında biletli bir etkinlik mi olacak, bir “bağış/destek” kutusu mu olacak, gelir elde edilmesi amacı var mı, varsa nasıl paylaştırılması düşünülüyor, önerilen alanda ses sistemi var mı, ekipman olarak ne gerekli, izin vb. prosedürler gerekecek mi gibi konuları netleştiriyor. Dolayısıyla site moderasyonu etkinliği kabaca şekillendirerek sistemdeki herkese e-posta atıyor ve herkes ortak bir e-posta zincirinde buluşturuluyor. Bundan sonra neler yapılabileceği tamamen sanatçıların ve siteyi destekleyenlerin inisiyatifinde.

Öneriyi okuyan sanatçılardan katılmak isteyen ya da katılma ihtimali olan, herhangi bir şekilde katkıda bulunmak isteyen insanlar cevap veriyorlar. Örneğin, X grubu “evet biz gelmek isteriz”, Y grubu “evet biz gelmek isteriz ama şöyle bir bütçeye ihtiyacımız var”, Z grubu hiç cevap vermiyor, bir fotoğrafçı “ben gelip fotoğrafınızı çekmek isterim” diyor… Herhangi bir motivasyonla. Kimi mültecilere yardım amaçlı ya da trans hakları için bir araya gelinen bir etkinlikte hiç bir karşılık olmadan yer almak isterken, kimi sadece talep ettikleri spesifik şeylerin sağlandığı etkinliklere yanıt verebilir. Herkes fikrini, katılma isteğini, kendisine göre şartlarını belirtebiliyor. Anladığınız gibi, her etkinlik önerisi için ayrı ayrı konuşulan bir arayüz aslında.

Basitçe düzenlenebilecek bir resim atölyesi ile aynı anda bir otopark konseri veya dans performansı ile beraber küçük bir dinletiden, çok daha geniş alanlarda festival benzeri etkinliklere kadar her şey mümkün bu yapıda. Yer bakımından sınırlı sayıda insanın katılabileceği daha dar kapsamlı etkinlikler genel şekilde anons edilmeden sadece sisteme üye olanlara davet olarak gönderilecek. Daha geniş alanlardaki atölye, sergi, konser ve diğer performansların bütünleştirildiği kapsamlı ve geniş etkinlikler ise siteden anons edilecek. Organizasyon düşüncesi netleştiğinde sanatçılar isterlerse sosyal medyada etkinlik açarak da anons edebilecekler ve bu kez etkinliğe dışardan katılacak insanların da destek ve önerileri de konuşulabilir hale gelecek.

Tüm bunlar bir kerede düşünüldüğünde zor görünse de, herhangi bir periyoda bağlı olmayan, pek çok farklı paylaşıma aracı olacağını umuyorum bu yapının. Umarım dinleyicilerin, her formda sanatla ve sanatçıyla iletişime geçen bireylerin bir araya gelmesi ile etrafımızdaki boğucu, ezici düzenin yarattıkları içinde, küçük nefes alma alanları oluşturacak birliktelikler olacak.